İpekten Leke Nasıl Çıkar? Ter, Makyaj, Parfüm, Yağ ve Şarap

İpekteki lekeye hemen, soğuk suyla ve ovmadan müdahale et. Fazlasını beyaz bir bezle al, lekeyi ters yüzden soğuk suyla durula, gerekirse bir damla hassas deterjanla bastırarak temizle. Ağartıcı, sıcak su ve ovmak ipeğe kalıcı zarar verir; eski, büyük ya da türünü bilmediğin bir lekede evde deneme yapmadan kuru temizlemeye git.

Her lekede geçerli dört kural

• Hızlı ol. Taze leke kumaşın yüzeyinde durur. Kurudukça liflerin arasına yerleşir ve zamanla oksitlenip koyulaşır.
• Ovma, bastır. İpek lifleri ovuldukça kırılır ve o bölgede beyazımsı, mat bir iz kalır. Leke çıksa bile bu iz kalır. Lekenin altına katlanmış beyaz bir havlu koy, üstten temiz bir bezle bastırarak çalış.
• Soğuk su kullan. Sıcak su ter ve kan gibi protein lekelerini kumaşa sabitler. Yıkama sıcaklığı da en fazla 30°C.
• Önce renk testi yap. Bir iç dikiş payını nemli beyaz bir bezle bastır. Beze renk geçiyorsa ıslak işlem yapma, parçayı doğrudan kuru temizlemeye götür. Siyah, bordo, mürdüm gibi koyu renklerde bu test özellikle önemli.

Evde ne kullanılır, ne kullanılmaz

Hazır leke çıkarıcıların çoğu pamuk ve sentetik için yapılır. Ambalajında ipeğe uygun yazmıyorsa kullanma; yazıyorsa bile önce iç dikişte dene.

Türünü bilmediğin bir leke için genel yöntem

1. Fazlasını al. Katı bir şeyse kaşığın kenarıyla kaldır, sıvıysa beyaz bir bezle bastırarak emdir.
2. Renk testini yap.
3. Parçayı ters çevir, lekenin altına katlanmış beyaz havlu yerleştir.
4. Lekeyi arka yüzden soğuk suyla ıslat. Amaç lekeyi kumaşın içinden geldiği yöne, dışarı itmek.
5. Parmak ucuna bir damla hassas deterjan al, lekenin çevresinden ortasına doğru hafifçe bastır. Halka bırakmamak için lekenin sınırını geniş tut.
6. Birkaç dakika bekle, soğuk suyla durula.
7. Leke çıktıysa parçanın tamamını yıka. Yalnız bir bölgesi ıslak kalan ipekte kuruyunca halka izi oluşabilir.
8. Havluya sarıp suyunu al, gölgede askıda ya da düz kurut.
9. Leke tamamen gitmeden ütü, sıcak su ya da kurutma makinesi kullanma. Isı kalan lekeyi kalıcı yapar.

Yıkamanın adım adım anlatımı ipek nasıl yıkanır rehberinde.

Lekeye göre yöntem

Ter ve deodorant izi

Taze ter izi, soğuk suda hassas deterjanla yapılan normal bir el yıkamasıyla çoğu zaman çıkar. Koltuk altında ya da yakada sararma başladıysa parçayı soğuk suya biraz beyaz sirke eklenmiş bir karışımda kısa süre beklet, sonra hassas deterjanla yıka ve bol suyla durula. Sirke kokusu kuruyunca gider. Deodorantın bıraktığı beyaz iz için önce kuru, yumuşak bir bezle hafifçe silmeyi dene; çoğu zaman suya gerek kalmaz.

Uzun süre beklemiş, koyulaşmış sarı izler tamamen çıkmayabilir. Burada asıl iş önlemede: deodorant ve parfüm iyice kurusun, sonra giy. Yazın terli bir parçayı çamaşır sepetinde bekletme. Dantelli askılı şort takımı gibi tenle doğrudan temas eden ince askılı parçaları sıcak gecelerden sonra daha sık yıka.

Makyaj: fondöten, ruj, maskara

Makyaj yağ ve pigment karışımıdır. Önce fazlasını kaşıkla ya da kâğıt havluyla kaldır, sürme. Lekenin üstüne ince bir kat talk pudrası ya da mısır nişastası serp, yağı çekmesi için bir süre beklet, sonra yumuşak bir fırçayla hafifçe süpür. Kalan izi ters yüzden bir damla hassas deterjanla bastırarak temizle, soğuk suyla durula.

Ruj en inatçı makyaj lekesidir, birkaç tekrar gerekebilir. Makyaj temizleyici ya da misel suyu kullanmayı düşünüyorsan önce iç dikişte dene; yağlı temizleyiciler lekeyi yayabilir. Açık renk parçalarda, örneğin ekru ya da buz mavisi dantelli pijama takımında, yaka bölgesi bu lekeye en açık yer.

Parfüm

Parfüm alkol ve esans yağı içerir. İpekte iki iz bırakabilir: kenarı belirgin bir halka ya da rengin açılması. Halka için bölgeyi hemen ters yüzden soğuk suyla durula, ardından parçanın tamamını yıka. Renk açıldıysa bu bir leke değil, boya kaybıdır ve geri getirilemez. Önlemi basit: parfümü giyinmeden önce sık, kurusun, sonra giy. Parfümü kumaşın üstüne sıkma.

Yağ: vücut yağı, krem, yemek

Yağ lekesinde su ilk adım değil. Önce lekeye bolca talk pudrası ya da mısır nişastası serp, birkaç saat beklet, yumuşak bir fırçayla al. Toz yağın bir kısmını çeker. Sonra ters yüzden bir damla hassas deterjanla bastırarak temizle, soğuk ya da en fazla 30°C suyla durula. Vücut yağı ve el kremi gece giyiminde en sık görülen lekelerden. Krem ve yağın tene iyice işlemesini bekle, sonra giyin.

Şarap, kahve, çay

Bunlar boyar maddeli lekelerdir ve hız her şeydir. Fazlasını bezle bastırarak al. Parçayı ters çevir, lekeyi arka yüzden bol soğuk suyla durula; suyu lekenin üstüne değil arkasına tut ki leke dışarı çıksın. Ardından hassas deterjanla bastırarak temizle. Üzerine tuz serpip ovma; tuz ipek liflerini aşındırır ve mat bir iz bırakabilir. Sütlü kahvede süt protein ve yağ içerir, bu yüzden sıcak su burada da yasak.

Sabah kahvesinde en çok kullanılan parça genelde sabahlıktır. Kimono ve sabahlıklarda kol ağzı ve ön kenar ilk leke alan yerlerdir; buralara hızlı müdahale et.

Kan

Yalnız soğuk su. Sıcak su kanı kumaşa sabitler. Lekeyi arka yüzden soğuk suyla durula, hassas deterjanla bastırarak temizle. Kurumuş kan lekesinde evde uğraşmak yerine kuru temizlemeciye lekenin ne olduğunu söyle.

Su lekesi

İpekte su da iz bırakabilir: kurudukça kenarı belirgin bir halka oluşur. Halkanın üstüne yeniden su sürme, büyür. Lekenin bulunduğu paneli dikişten dikişe eşit şekilde nemlendir ve gölgede kurut. Geçmiyorsa parçanın tamamını hassas programda yıka.

Ne zaman kuru temizlemeye gitmeli

• Etikette yalnız kuru temizleme yazıyorsa.
• Leke eski, sararmış ya da üstünden ütüyle geçilmişse.
• Leke büyük bir alana yayılmışsa ya da ne olduğunu bilmiyorsan.
• Renk testinde beze boya geçtiyse.
• Leke dantelin ya da biyenin üstündeyse. Bu detaylar çoğu zaman farklı elyaftan yapılır ve farklı tepki verir.
• İki denemeden sonra leke değişmiyorsa. Üçüncü deneme genelde kumaşa zarar verir.

Kuru temizlemeciye parçanın ipek olduğunu, lekenin ne olduğunu, ne zaman olduğunu ve evde ne denediğini söyle. İpekle çalışan bir yer seç. Evde ne kadar az şey denersen profesyonelin işi o kadar kolaylaşır.

Lekeyi baştan önlemek

• Deodorant, parfüm, krem ve vücut yağı tamamen kurusun, sonra giy.
• Giydiğin parçayı ertesi gün havalandır. Terli bekleyen ipek zamanla sararır.
• Saklamadan önce yıka. Gözle görünmeyen ter ve şekerli içecek izleri dolapta aylar içinde sarı lekeye döner ve güveyi çeker. Ayrıntılar ipek nasıl saklanır yazısında.
• Leke tamamen çıkmadan ütüleme. Doğru ütü ayarı ipek nasıl ütülenir rehberinde.

Bu yöntemler pijama takımı, gecelik ve sabahlık koleksiyonlarındaki ipek parçalar için geçerli. İpek olmayan parçalarda etiketteki talimatı izle. Bakım kurallarının özeti bakım sayfasında.