İpek Pijama Kışın Üşütür mü?

İpek üşütmez, ama tek başına ince bir ipek pijama soğuk bir odada flanel kadar sıcak da tutmaz. İnce dokusu vücut ısısını tene yakın tutar ve kalın katların altında rahat bir ilk kat olur. Kışın uzun kollu bir takım seç, üstüne sabahlık al, sıcaklığı oda ve yorganla dengele.

İpek ısıyı nasıl tutar

Kumaş ısı üretmez; vücudun ürettiği ısıyı ne kadar tuttuğuna bakarız. Bunu belirleyen asıl şey, kumaşın tenle arasında ne kadar hareketsiz hava tuttuğudur. Kalın, tüylü kumaşlar çok hava tutar, bu yüzden flanel ve polar ilk anda sıcak gelir. Gece giyiminde kullanılan ipek ise ince ve sık dokunur, az hava tutar.

İpeğin kışın da sevilmesinin nedeni başka: doğal bir lif olarak ısıyı yavaş iletir ve tene yakın ince bir katman oluşturur. Tek başına kalın bir kumaşın yerini tutmaz, ama başka katların altında ilk kat olarak iyi çalışır. İpeğin dağcılık ve kayak giyiminde içlik olarak da kullanılmasının sebebi bu.

Bir de nem var. Kalın bir yorganın altında gece boyunca hafifçe terlersin. İpek bu nemin bir kısmını alır ve havaya bırakır. Tende biriken nem soğudukça üşüme hissi yaratır; nemi tenden uzaklaştıran bir ilk kat bu hissi azaltır. İpek mucize yapmaz, ama sentetik bir pijama gibi teri tende hapsetmez.

Neden bazıları ipekte üşüdüğünü söyler

İpekte üşüdüğünü söyleyenlerin çoğu aslında kumaşa değil, kullanıma takılır. En sık sebepler şunlar:

• İlk temas. İpeğin yüzeyi pürüzsüz ve kaygandır, soğuk bir odada tene ilk değdiğinde serin hissettirir. Kısa sürede vücut sıcaklığını alır.
• Yaz kesimi kışta. Askılı bir gecelik ya da şort takımı kışın kolları ve bacakları açıkta bırakır. Sorun ipek değil, kesim.
• Tek kat. Soğuk bir odada tek kat ince kumaş, hangi lif olursa olsun yetmez.
• Fazla bol beden. Çok bol bir kesim, kumaşla ten arasına dolaşan hava sokar. Kışın rahat ama sarkmayan bir beden daha sıcak tutar.

Bu dört noktayı düzeltince ipek kışın da rahat giyilir.

Kalınlık ve dokuma kışın ne değiştirir

İpek tek bir kumaş değil. Aynı lif farklı dokuma ve kalınlıkta çok farklı davranır. İpekte kumaş ağırlığı momme ile ifade edilir; değer büyüdükçe kumaş kalınlaşır, ağırlaşır ve daha fazla ısı tutar. Kalın bir ipek kışın ince olandan biraz daha sıcak hisseder, ama hiçbir ipek pijama flanel ya da polar kalınlığına ulaşmaz.

Dokuma da his farkı yaratır. Parlak ve pürüzsüz şarmöz soğuk bir odada ilk anda daha serin gelir. Hafif grenli, mat yüzeyli krep de şin tene daha az kaygan oturur. Kışın bu farklar kesim ve katman kadar belirleyici değildir; uzun kol ve iyi bir sabahlık her zaman önce gelir.

Kış için kesim seçimi

Kadın

Kışın en mantıklı seçim uzun kollu ve uzun pantolonlu bir takım. Dantelli pijama takımında buz mavisi ve haki renkler uzun kollu, gömlek ve uzun pantolondan oluşur, yakada dantel var. Gecelik seviyorsan boyu bileğe inen bir model seç; uzun gecelik bacakları örter, üstüne sabahlıkla kışın da giyilir.

Erkek

Erkekte kış düzeni pantolon ve sabahlık. Erkek ev seti üç parçadan oluşur: şal yaka sabahlık, şort ve pantolon. Kışın pantolon ve sabahlık, yazın şort. Şal yaka sabahlık diz boyudur, kolu bileğe kadar iner; pijamanın üstünde gövdeyi ve kolları tamamen örter.

Katmanlama: tende ipek, üstte kalın

Kışın ipeği giymenin doğru yolu katmanlamak. Sıra şöyle:

1. Tende ipek. Pijama ya da gecelik. Nemi tenden uzaklaştıran, kaygan ve hafif ilk kat.
2. Gerekirse ara kat. Çok soğuk evlerde ipek gömleğin üstüne ince bir yün ya da kaşmir hırka. İpeğin kaygan yüzeyi sayesinde üstteki kat yığılmadan rahat kayar.
3. Üstte sabahlık. Yataktan çıktığın an, sabah kahvesi, akşam kitap. Sabahlık kışın evin içindeki palton gibidir.

Sabahlık seçerken boyu düşün. Dantelli sabahlık uzun ve kuşaklıdır, uzun gecelikle aynı beş renkte gelir; altına giydiğin parçayı tamamen örter. Kimono diz altında biter, daha hafif bir kattır; geçiş mevsimleri ve kaloriferli evler için uygundur. İkisinin farkını sabahlık mı kimono mu rehberinde anlattık.

Katmanlamada sıra önemli: kalın kumaşı tene, ipeği üste giymek ipeğin avantajını ortadan kaldırır. Tende ipek, üstte kalın.

Oda ve yatak

Kışın gece sıcaklığını pijamadan çok yorgan ve oda belirler. Kalın bir yorganın altında flanel pijama bazen fazla ısıtır ve terletir; ipek daha ince olduğu için yorganın ısısını taşır ama üstüne ek bir kalınlık eklemez. Bu yüzden kışın ipek pijamayı iyi bir yorganla birlikte düşün.

Ayaklar ve bilekler gece en çabuk üşüyen yerlerdir. Yatmadan önce ince bir çorap, yataktan çıkınca terlik ve sabahlık çoğu zaman pijamanın kalınlığından daha fazla fark yaratır.

Statik elektrik

Kaloriferli evlerde hava kurur. Kuru havada ipek statik elektrik toplayabilir; kumaş tene ya da kendine yapışır, çıkarırken çıtırdar. Odanın nemini dengelemek bunu azaltır. Yumuşatıcı ipek için önerilmez, antistatik spreyler de ipekte leke bırakabilir; bunları kullanmak yerine havayı nemlendir.

Kış gecelerinde kaçınılacaklar

• Sıcak su torbasını doğrudan ipeğe dayama. Yoğun ısı ve olası bir sızıntı kalıcı iz bırakabilir; torbayı bir kılıfla kullan.
• Pijamayı ısınsın diye kaloriferin üstüne serme. Kuru ve yoğun ısı ipeği sertleştirir.
• Sert, kaba dokulu bir battaniyeyi doğrudan ipeğin üstüne alma. Sürekli sürtünme ipeğin yüzeyini zamanla matlaştırır.

Kışın ipek bakımı

• Kalorifer üstünde kurutma yok. Doğrudan ısı ipeği sertleştirir ve sarartır. Parçayı gölgede, oda sıcaklığında askıda ya da düz bir zeminde kurut. Kış aylarında kuruma uzar; sabırlı ol, kurutma makinesi kullanma.
• Pijama düzenli, sabahlık daha seyrek. Tende kalan pijama ter ve vücut yağı toplar, düzenli yıkanmalı. Üst kat olarak giyilen sabahlık daha seyrek yıkanabilir; arada havalandırmak yeter.
• Yıkama kuralları kışın da aynı. 30°C, ters yüz, elde ya da filede hassas program, hassas deterjan, ağartıcı ve yumuşatıcı yok. Adımların tamamı ipek nasıl yıkanır rehberinde.
• Kış sonunda kaldırırken önce yıka. Uzun kollu takımları ve sabahlıkları temiz ve tamamen kuru olarak toz torbasına koy. Ayrıntılar ipek nasıl saklanır yazısında.

Bir takım mı, iki takım mı

İpek pijamayı yıl boyunca giymek istiyorsan kış ve yaz için ayrı kesim düşünmek mantıklı. Kışın uzun kollu bir takım ve uzun bir sabahlık, yazın şort takımı ya da kısa gecelik. Sabahlık iki mevsim de ortak kalır: yazın serin sabahlarda, kışın her gün. Yazın ipeğin nasıl davrandığını ipek pijama yazın sıcak tutar mı yazısında anlattık.

Kış için kesimlere pijama takımı ve sabahlık koleksiyonlarından bakabilirsin. Karışık koleksiyonlarda hangi parçanın ipek olduğu ürün sayfasında yazar.